1. abş-ın sovet təhlükəsi qarşısında olan, 2-ci dünya müharibəsindən sonra iqtisadiyyatı çökmüş avropa ölkələrinə yardım planı. planın müəllifi general george marshall-dır. adını da elə burdan götürüb. ümumilikdə, plan çərçivəsində ölkələrə 13 milyard dəyərində yardım edilib. qarşılığında isə abş, avropa ölkələrindən də iqtisadi tərəqqi məsələsində daha da həssas olmalarını tələb edib. üstəgəl, bu yardım planından sonra avropanın abş-dan mənəvi asılılığı da artıb.

günümüzdə türkiyəlilər də dünya müharibəsinə girmədiklərinə rağmən bu yardımdan faydalandıqlarının səbəbi olaraq dönəmin uğurlu diplomatiyasını örnək verirlər. əslində belə deyil. sovet rusiyasında çarlıq rusiyasının izlərinin olduğu hamıya məlumdur, yeni torpaqlar işğal etmək kimi. və çarlığın ən böyük hədəflərindən birinin də qara dəniz, boğazlar və aralıqda bir liman olduğunu bilən abş, bu hədəfin sovetlərdə də olduğunu bilirdi. containment siyasəti ilə də türkiyəyə yardım etmişdi ki, sovetlərin işi asan olmasın. bu qədər sadədir əslində məsələ.